Chương trình giáo dục trong nhà trường cũng chỉ dài đến hơn hai mươi năm, nhưng sự tự giáo dục, tự học là quá trình giáo dục suốt cuộc đời của mỗi chúng ta. Đọc sách là cách tự học hiệu quả, cuốn sách hay là những người thầy giúp chúng ta thay đổi quan điểm, nhận thức, thái độ. Nhiều cuốn sách giúp chúng ta hiểu biết sâu sắc hơn về công việc của mình, cuốn“Cẩm Nang Nuôi Dạy Con Theo Phương Pháp Montessori” của tác giả Quốc Tú Hoa, là liệu thuốc bổ ích cho các bạn sinh viên ngành giáo dục mầm non trường Cao đẳng Sư phạm Điện Biên.
Trong giai đoạn phát triển đầu đời của trẻ từ 0 đến 6 tuổi, môi trường giáo dục và phương pháp giáo dục đóng vai trò quyết định trong việc hình thành nhân cách và nền tảng trí tuệ. Tác giả Quốc Tú Hoa đã giúp giáo viên mầm non hiểu rõ và áp dụng triết lý Montessori một cách gần gũi, thiết thực và phù hợp với văn hóa giáo dục Việt Nam. Không giống với các sách lý thuyết đơn thuần, tác phẩm này được biên soạn với mục tiêu giúp giáo viên có thể ứng dụng ngay vào thực tế lớp học – từ cách tổ chức không gian, giao tiếp với trẻ đến việc xây dựng các hoạt động học tập theo tinh thần “Tôn trọng, tự do, kỉ luật”. Điều này được tác giả thể hiện rõ trong những mục kinh nghiệm của Montessori: “Nhiệm vụ đầu tiên của nhà giáo dục là phát hiện tính cách của trẻ và tôn trọng tính cách đó”, “Hãy để cho sinh linh này tự do phát triển, đây chính là nhiệm vụ đầu tiên của một nhà giáo dục. Khi dạy cho trẻ dưới 6 tuổi, nguyên tắc đầu tiên là hãy để cho trẻ tham dự vào cuộc sống của chúng ta”, “Do trẻ được tạo nên từ chính môi trường trẻ đang sống, nên chúng cần được chỉ đạo bởi những nguyên tắc chuẩn mực, chính xác, chứ không chỉ là những nguyên tắc mơ hồ, khái quát. Tính trật tự là một nhu cầu trong cuộc sống, khi nhu cầu đó được đáp ứng, tự khắc sẽ sinh ra niềm vui thực sự”
Cuốn sách giúp giáo viên nắm vững nền tảng triết lý Montessori: coi trọng tính tự nhiên của trẻ, tôn trọng nhịp phát triển riêng biệt và phát huy tối đa khả năng tự học của trẻ thông qua môi trường được chuẩn bị kỹ lưỡng. Tác giả trình bày rõ ràng về các nguyên tắc: Lấy trẻ là trung tâm, tự do trong khuôn khổ, học thông qua trải nghiệm. Tác giả khẳng định “Trẻ em là những nhà giáo dục vĩ đại nhất”
Qua cuốn sách, giáo viên được hướng dẫn cách quan sát trẻ một cách khoa học, phát hiện ra các “giai đoạn nhạy cảm” – những thời điểm mà trẻ có khả năng tiếp thu một kỹ năng nào đó tốt nhất. Đây là nền tảng để xây dựng chương trình dạy học cá nhân hóa, phù hợp với từng trẻ, thay vì áp dụng rập khuôn, máy móc.
Sách cung cấp nhiều chỉ dẫn về cách bố trí không gian lớp học, chọn và sắp xếp học liệu, tổ chức góc học tập. Chẳng hạn, lớp học cần được thiết kế sao cho trẻ có thể tự do di chuyển và lựa chọn hoạt động phù hợp với sở thích và nhu cầu của mình, học liệu nên được sắp xếp theo chủ đề hoặc mức độ khó tăng dần, giúp trẻ dễ dàng tiếp cận và học hỏi… tất cả đều hướng đến việc kích thích sự độc lập, trật tự và tự chủ của trẻ. Không gian lớp học theo Montessori không cần quá cầu kỳ, nhưng cần có chủ đích sư phạm rõ ràng – điều mà cuốn sách làm rất tốt khi chuyển hóa lý thuyết thành những bước thực hiện cụ thể.
Bên cạnh đó tác giả còn chia sẻ nhiều hoạt động đơn giản nhưng sâu sắc, phù hợp với trẻ từ 0–6 tuổi, như: tiếp xúc với thiên nhiên, thực hành cuộc sống, vận động phát triển trí lực và tâm lí, phát triển cảm quan, hoạt động ngôn ngữ và số học. Giáo viên có thể sử dụng ngay các ví dụ này trong lớp học của mình, giúp trẻ học một cách vui vẻ và thuận tự nhiên.
Qua cuốn sách mỗi giáo viên mầm non nhận được cách quan sát để hiểu trẻ sâu sắc hơn, các giải pháp tổ chức lớp học hiệu quả và nhân văn, các kĩ năng xây dựng hoạt động học tập dựa trên nhu cầu thực của trẻ. Đặc biệt cuốn sách là nguồn cảm hứng lan toả tình yêu với trẻ, với nghề nuôi dạy trẻ.
Trong bối cảnh giáo dục mầm non Việt Nam đang từng bước đổi mới, việc tiếp cận và vận dụng các phương pháp giáo dục tiên tiến Montessori là điều cần thiết. Cuốn sách “Cẩm nang nuôi dạy con theo phương pháp Montessori” của Quốc Tú Hoa là một tài liệu gối đầu giường cho mọi giáo viên mầm non, giúp họ hiểu rõ hơn về trẻ - để không chỉ dạy, mà còn dẫn dắt và truyền cảm hứng sống cho thế hệ mầm non của đất nước.
Mời bạn đọc, đọc sách điện tử theo đường link sau:
https://ductridn.edu.vn/sach-cam-nang-nuoi-day-con-theo-phuong-phap-montessori/
Tác giả: Nguyễn Thị Hồng Thuý - Khoa Bồi Dưỡng
